Что писали газеты «Комсомольская правда», «Правда» и «Совецкі шлях» (сейчас «ПК») о Победе 75 лет назад?

75 лет Победы Важное

Вам даводзілася чытаць газеты, якім больш за паўстагоддзя? 

Асабіста мне пашчасціла гартаць нумары, выдадзеныя 75 гадоў назад, прычым прысвечаныя Дню Перамогі. Адзін з іх, «Комсомольской правды» за 9 мая 1945 года, захоўваецца ў музеі 5-га ваеннага гарадка, створаным у СШ №4. Другі, «Правды» за 10 мая 1945-га, я знайшла ў сябе на дачы сярод прывезеных роднымі з Расіі газетных выразак. Таксама ў рэдакцыі «ПК» захаваліся два красавіцкія нумары раёнкі таго часу. Вось пра што пісалі названыя выданні.

Комсомольская правда

«Комсомольская правда» 9 мая 1945 года выйшла з вялікім агуль­ным загалоўкам «С Великой Победой, товарищи!» і цытатай кіраўніка СССР Іосіфа Сталіна «Да здравствует великий советский народ, народ-победитель!». Тут жа, на першай старонцы, змешчаны акт аб ваеннай капітуляцыі Германскага Вярхоўнага Камандавання, падпісаны 8 мая ў Берліне, і Указ Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР аб аб’яўленні 9 мая Святам Перамогі і нерабочым днём. Побач і на другой старонцы — загады Вярхоўнага Галоўнакамандуючага Савецкага Саюза камандуючым войскаў 1-га, 2-га і 4-га Украінскіх франтоў і начальнікам іх штабоў аб аб’яўленні Падзякі і прадстаўленні да ўзнагароджання ордэнамі тых, хто найбольш вызначыўся ў баях.

Таксама ў нумары апублікавана заява міністра замежных спраў СССР В. М. Молатава на прэс-канферэнцыі ў Сан-Францыска, якая адбылася 7 мая і на якой ішла размова пра залажэнне асноў пасляваеннай арганізацыі міжнароднай бяспекі. Падаюцца аператыўная зводка за 8 мая і паведамленне Савецкага інфармбюро пра пераможнае наступленне савецкіх войскаў на розных участках фронту.

Афіцыйныя паведамленні дапаўняюць верш пра Перамогу Маргарыты Алігер «Утро земли» і артыкул невядомага аўтара «Исторический день, День Победы!», у якім услаўляюцца доблесная Чырвоная Армія, мужны савецкі народ і яго правадыр таварыш Сталін.

Правда

У многім падобны да «Комсомольской правды» святочны нумар галоўнага друкаванага выдання Савецкага Саюза — газеты «Правда» за 10 мая 1945 года. Адкрываецца ён зваротам І. В. Сталіна да народа. У ім, у прыватнасці, гаворыцца:

«Наступил великий день победы над Германией. Фашистская Германия, поставленная на колени Красной Армией и войсками наших союзников, признала себя побеждённой и объявила безоговорочную капитуляцию… Великие жертвы, принесённые нами во имя свободы и независимости нашей Родины, неисчислимые лишения и страдания, пережитые нашим народом в ходе войны, напряжённый труд в тылу и на фронте, отданный на алтарь Отечества, — не прошли даром и увенчались полной победой над врагом… Отныне над Европой будет развеваться великое знамя свободы народов и мира между народами».

Як і ў папярэднім выданні, друкуюцца загады Сталіна камандуючым войскаў 1-га Украінскага фронту і ў цэлым па войсках Чырвонай Арміі і ваенна-марскім флоце, аператыўная зводка за 9 мая. Прыводзяцца выступленні В. М. Молатава ў сувязі з перамогай у Другой сусветнай вайне, прэм’ер-міністра Вялікабрытаніі У. Чэрчыля, прэзідэнта ЗША Г. Трумэна і французскага генерала дэ Голя, зварот англійскага караля да англійскага народа, заявы іншых высокіх асоб з нагоды капітуляцыі Германіі.

Цікава, што 9 мая 1945 года быў падпісаны Указ Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР аб заснаванні медаля «За перамогу над Германіяй у Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.», які з таго часу ўручаецца нашым ветэранам. Тэкст указа, палажэнне аб медалі, яго апісанне і фотаздымак былі змешчаны ў газеце. Увогуле, у святочнай «Правде» ў адрозненне ад «Комсомольской правды» шмат фотаздымкаў. На іх — Сталін, Чэрчыль, Трумэн, Рузвельт, усе савецкія военачальнікі і камандуючыя саюзных армій. Але самы цікавы і каштоўны — на якім занатаваны момант падпісання акта аб безагаворачнай капітуляцыі Германіі.

Знайшлося ў газеце месца і лірыцы — пранікнёным вершам Сцяпана Шчыпачова «Солдат», Аляксея Суркова «Песня сердца», Дзям’яна Беднага «Праздник победы», Самуіла Маршака «Вечная слава», а таксама прозе Ільі Эрэнбурга і І. Рабава. Апошні аўтар у сваім артыкуле «Вчера в Москве» апісвае, як сталіца сустракала Перамогу:

«Как люди на Красной площади кричали «ура», качая трёх молодцов в матросских робах и танкиста со звездой Героя Советского Союза на гимнастёрке, как незнакомые люди обнимались и целовались друг с другом, как плакала от радости старая ткачиха с Трёхгорки, как сталевары с запавшими от бессонных ночей глазами проносили по площади на плечах своих мальчуганов, как забрасывали военных людей, этих героев праздника, подснежниками, — об этом коротко не расскажешь. Был богат и светел день Победы…»

Совецкі шлях (цяпер «Пастаўскі край»)

Перамогу набліжаў увесь савецкі народ, у тым ліку жыхары Пастаўшчыны, многія — сваёй самаадданай працай. Так, у красавіцкіх нумарах раённай газеты, якая тады называлася «Совецкі шлях», за 1945 год, акрамя зводак Савецкага інфармбюро і агляду ваенных дзеянняў на франтах, друкуюцца матэрыялы пра неабходнасць навядзення парадку ў горадзе і раёне, якія ўжо жылі мірным жыццём, важнасць своечасовага і якаснага правя­дзення веснавой сяўбы.

«Надышла вясна — гарачая пара сельскагаспадарчых работ, якая будзе рашаць поспех нашай барацьбы за атрыманне высокага ўраджаю — ураджаю перамогі, — пісала раёнка. — Кожны працаўнік соцыялістычнага земляробства павінен памятаць, што барацьба за ўраджай — барацьба за аднаўленне ўсёй народнай гаспадаркі. Чым больш паспяхова будзе праведзена падрыхтоўка, а галоўнае правядзенне сяўбы, тым большы ўраджай атрымаюць нашы калгасы і аднаасобныя гаспадаркі, тым хутчэй адродзім сваю гаспадарку, забяспечым далейшы яе рост» (арфаграфія і пунктуацыя захаваны).

У адным з нумароў змешчана справаздача з раённай канферэнцыі настаўнікаў па падвядзенні вынікаў работы школ за трэцюю вучэбную чвэрць і задачах на чацвёртую, а таксама зварот настаўнікаў Пастаўшчыны да Сталіна. У ім ёсць наступныя радкі:

«Вось ужо 9 месяцаў, як мы вызвалены з фашысцкай няволі. Мы настаўнікі, разам з усім народам, работаем над вастанаўленнем нашай гаспадаркі, культурна-асветных устаноў і па аказанню ўсямернай дапамогі фронту. За гэты перыяд вастаноўлена і работае 82 сярэдніх, няпоўна-сярэдніх і пачатковых школ, вастаноўлена 2 дзіцячыя дамы, работае 3 дамы соцкультуры, 19 хат-чытальняў, педвучылішча. Мы разумеем, што зроблена намі яшчэ вельмі мала. Мы не пашкадуем сіл, дарагі Іосіф Вісарыёнавіч, для яшчэ больш энергічнай работы па выхаванню маладога пакалення ў духу прэданасці нашай Радзіме і большэвіцкай партыі. Мы акружым іх клопатам і любоўю, выпусцім іх са школ усебакова развітымі, здаровымі людзьмі, здольнымі стаць на абарону Радзімы».

Зруйнаваная, знясіленая чатырма доўгімі гадамі акупацыі краіна адраджалася да мірнага жыцця…

Прэсу чытала Алена Шапавалава



Tagged

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *

Этот сайт использует Akismet для борьбы со спамом. Узнайте как обрабатываются ваши данные комментариев.