Беларуская кухня — скарбніца смакаў і традыцый. Аднак гастранамічны турызм — гэта не проста знаёмства з нацыянальнымі стравамі, а пагружэнне праз прызму кухні ў культуру краіны.
У нашым раёне далучэннем турыстаў ці проста гасцей з розных куткоў Беларусі і замежжа да нацыянальнай культуры творча і плённа займаецца народны клуб нацыянальнай кухні, гульні і абраду «Традыцыя». Шмат гадоў таму, калі на Віцебшчыне яшчэ не было нават такога паняцця, як кулінарны турызм, пастаўская «Традыцыя» ўжо ладзіла гастранамічныя праграмы для беларускіх і замежных турыстаў. Асаблівай папулярнасцю карыстаюцца «Запрашаем да нас на Пастаўшчыну!» і «На прызбе ў пастаўскага млынара». Апошняя прысвечана гісторыі хлебапячэння (пастаўчане сабралі ажно 12 рэцэптаў выпечкі хлеба). Праграмы ўключаюць у сябе не толькі дэгустацыю страў, але і інтэрактыў — гульні, конкурсы, майстар-класы, міні-канцэрт.
Кіраўнік клуба Вікторыя Курдо расказвала:
— Мы займаемся захоўваннем народнай культуры — усяго таго, што звязана з традыцыямі нашага рэгіёна. І не проста збіраем інфармацыю, а нясём яе ў масы. Адзін з напрамкаў — пошук рэцэптаў, якія памятаюць бабулі і прабабулі, і прыгатаванне па іх страў. Адметнасць нашага раёна, ды і ўсёй Віцебшчыны, — клёцкі з «душамі». Нездарма гэта страва ўнесена ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей. Дык вось, мы гатуем іх па розных рэцэптах: з мясам, грыбамі, рыбай, са шчаўем і інш. Нават святы клёцак праводзім. Смачнымі атрымліваюцца ў нас таксама дранікі, кішка, бабка і іншыя стравы з цёртай бульбы.
У 2022 годзе мы прэзентавалі сваю гастранамічную праграму на абласным фестывалі «Дзвінскі смак», які праходзіў у сядзібе Ільі Рэпіна ў Здраўнёве (Віцебскі раён). На стале былі дранікі з мясам, дранікі на хлебе, катлеты, чабурэкі, бутэрброды з салам, клёцкі з «душамі», пернікі, пірагі, кексы. Упадабалі пастаўскую кухню не толькі беларусы, але і госці са Смаленшчыны. Яны павезлі з сабой нашы буклеты з рэцэптамі.
Славянскі базар у Віцебску, абласныя «Дажынкі», рэспубліканскі спартыўна-культурны фестываль «Вытокі» ў Паставах, розныя раённыя святы — усюды «Традыцыя» прыцягвае да сябе смачнымі стравамі, песнямі, танцамі, гульнямі. Папулярнасць здабываецца намаганнямі ўсіх, хто ўваходзіць у склад народнага клуба. Сярод іх як работнікі раённага Цэнтра культуры і народнай творчасці Ксенія Грэська, Вікторыя Курдо, Святлана Марозава, так і культработнікі з сельскай мясцовасці: Людміла Мелец з Лукашова, Марына Пусько з Валкоў, Галіна Іваноўская з Парыжа і іншыя. Шмат цікавага і карыснага ўносяць у агульную справу ветэраны культуры Людміла Чатовіч, Ганна Балаш. І, безумоўна, бясцэнны ўклад кожнай гаспадыні, якая дзеліцца сваімі рэцэптамі.
А як смачна «Традыцыя» частуе гасцей і як захоплена весяліць іх, цяжка перадаць словамі. Зрэшты, яны застаюцца ў кнізе водзываў. Вось толькі два з іх:
«Шмат дзе вандравалі, але такога не бачылі. Вы дапамаглі нам адчуць сябе беларусамі і ўспомніць свае карані».
«Дзякуй, што захавалі традыцыі нашых продкаў. Працягвайце развіваць гэту вельмі патрэбную справу».
Што «Традыцыя» і робіць.
Клёцкі з капустай
Інгрэдыенты:
- -бульба – 2 кг
- -капуста -500 г
- -морква – 3 шт.
- -цыбуля – 2 шт.
- -соль – па смаку
- -алей – колькі возьме
- -мука — крыху
Прыгатаванне:
Бульбу нацерці на дробнай тарцы, добра зліць вадкасць, дадаць соль і муку. Капусту, моркву і цыбулю нарэзаць маленькімі кавалачкамі, пасаліць, усё перамяшаць і крыху патушыць (гэта і будзе начынне).
Узяць крыху нацёртай бульбы, распляскаць у руцэ і пакласці ўнутр начынне. Заляпіць, каб атрымаўся шарык. Абсмажыць клёцкі з двух бакоў, а потым патушыць на малым агні.
Дранікі з тварагом
Інгрэдыенты:
- -бульба – 1 кг
- -тварог – 200 г
- -мука – 2 ст. л.
- -яйкі – 2 шт.
- -соль – па смаку
- -алей – колькі возьме
Прыгатаванне:
Бульбу нацерці на дробнай тарцы, зліць лішнюю вадкасць, дадаць соль і муку. Тварог змяшаць з яйкамі, дадаць масу ў бульбу. Змазаць патэльню алеем. Смажыць дранікі з двух бакоў.
Рэцэпты запісаны ад Т. Б. Грэські, 1943 г.н., з в. Камаі.
Фаіна Касаткіна
