«Стварэнне біялагічна актыўных дабавак у форме капсул з расліннай сыравіны метадам ліяфілізацыі» — так называецца работа 10-класніцы Варапаеўскай СШ Ганны Кузьміч, з якой яна перамагла ў канцы студзеня на абласным этапе рэспубліканскага маладзёжнага праекта «100 ідэй для Беларусі».
Працаваць над стварэннем БАДаў дзяўчына пачала яшчэ ў мінулым навучальным годзе ў Нацыянальным дзіцячым тэхнапарку, дзе была на лютаўскай змене па напрамку «Біятэхналогіі». Трапіла туды з другой спробы і выдатна праявіла сябе, атрымаўшы магчымасць прадоўжыць навучанне дыстанцыйна. Падчас дыстанту пад кіраўніцтвам выкладчыка, які вёў на змене яе праект «Атрыманне ліфілізаванага пюрэ», вырашыла расшырыць выбраную тэму.
— У тэхнапарку я навучылася ператвараць ягады і агародніну ў парашок шляхам замарожвання і сублімацыі, — расказвала мне. — А калі знаходзілася на дыстанцыйным навучанні, прыйшла ідэя змясціць іх у жэлацінавыя капсулы, якія абараняюць ад святла і вільгаці і тым самым павялічваюць тэрмін прыдатнасці расліннай сыравіны. Такім чынам зрабіла шэсць відаў капсул: з парашкамі з чорных парэчак, чарніц, маліны, морквы, цыбулі і гарбуза.
Са сваім праектам Аня ўдзельнічала ў раённым і абласным конкурсах работ даследчага характару навучэнцаў. У «Глорыі» заваявала дыплом ІІ ступені, у «Эўрыцы» — ІІІ ступені. Але найбольшага поспеху дабілася ў конкурсе «100 ідэй для Беларусі», выйшаўшы ў фінал рэспубліканскага спаборніцтва. Для яго, уласна кажучы, і пісала работу.
— Журы спадабалася арыгінальнасць майго праекта, — працягвала школьніца. — Па-першае, ліяфілізацыя ў Беларусі толькі пачынае развівацца. А па-другое, карысны прадукт у капсуле лёгка ўжываць. Напрыклад, не ўсе любяць свежую цыбулю. А ў высушаным выглядзе яна не мае ярка выражанага спецыфічнага паху, пры гэтым захоўвае ўсе вітаміны, і яе парашок можна дабаўляць у супы і іншыя стравы. Таксама парашкі з расліннай сыравіны могуць выкарыстоўвацца ў вытворчасці касметычных сродкаў.
Ганна Кузьміч — адна з зорачак Варапаеўскай СШ, разумніца і выдатніца. З 6 класа яна ўдзельнічае ў рэспубліканскай прадметнай алімпіядзе. Пачынала з геаграфіі. А потым прыйшоў новы настаўнік біялогіі Таццяна Насевіч, якая захапіла сваім прадметам. Разам з біялогіяй дзяўчына стала больш цікавіцца і хіміяй, ездзіць на алімпіяду па іх. Так, сёлета заняла 1-я месцы ў раёне і прайшла на вобласць. Але трапіць у прызёры там не ўдалося.
Наперадзе ў Ані амаль паўтара года вучобы ў школе. Але яна ўжо цяпер думае пра выбар прафесіі. Спачатку збіралася паступаць на вытворчасць лекавых сродкаў у Беларускі дзяржаўны тэхналагічны ўніверсітэт або на хімфак БДУ. А ў апошні час зацікавілася дыягностыкай у медыцыне і хоча падаць дакументы ў гродзенскі медуніверсітэт, дзе рыхтуюць такіх спецыялістаў. А яшчэ марыць зноў трапіць у тэхнапарак, каб атрымаць рэкамендацыю для паступлення ў ВНУ. З ёй стаць студэнткай будзе намнога прасцей.
Алена Шапавалава
