У гісторыі Пастаўшчыны ёсць імёны, якія сталі сапраўднымі сімваламі працавітасці, мудрасці і адданасці роднай зямлі. Сярод іх асаблівае месца займае Герой Сацыялістычнай Працы Алег (Адольф) Адольфавіч Валодзька, які больш за 40 гадоў узначальваў былы калгас імя Суворава (цяпер ААТ «Навасёлкі-Лучай»). 17 ліпеня выдатнаму аграрыю, сапраўднаму гаспадару пастаўскай зямлі споўнілася б 80 гадоў. Гэты юбілей — нагода зноў узгадаць чалавека-эпоху, чый розум, смеласць і гаспадарскі талент праславілі Пастаўшчыну на ўсю краіну.
Малады старшыня з прыроднай мудрасцю
Алег Валодзька нарадзіўся ў вёсцы Старчуны. Працоўную біяграфію распачаў трактарыстам калгаса імя Дзяржынскага. Пасля заканчэння Гарадоцкага сельскагаспадарчага тэхнікума лёс зрабіў нечаканы паварот: у 1968 годзе яго абралі старшынёй калгаса імя Суворава.
Гэта быў выключны выпадак, калі 21-гадоваму хлопцу даверылі ўзначаліць адсталую гаспадарку. Многія старэйшыя людзі ўспрынялі яго назначэнне з недаверам, лічылі рызыкай, маўляў, малады, неспрактыкаваны. Але Алег Адольфавіч з першых дзён паказаў, што яго маладосць — гэта не недахоп, а велізарная сіла. Ён меў тое, што дадзена не кожнаму: жалезную волю, прыродную мудрасць і імкненне да наватарства, здольнасць бачыць перспектыву там, дзе іншыя бачылі толькі праблемы.
Алег Валодзька адразу зразумеў, што поспех залежыць ад двух фактараў: тэхналогій і клопату пра чалавека працы. Паступова да калгаса далучалі суседнія, больш слабыя гаспадаркі — «Гігант», «Ударнік», саўгас «Пастаўскі».
Наватар, які апярэдзіў час
Старшыня хутка даказаў, што моладзевы імпэт у спалучэнні з працавітасцю здольны тварыць цуды. Пад яго кіраўніцтвам калгас імя Суворава пачаў імкліва развівацца. Колькі новага і перадавога было прывезена і ўкаранёна ў Навасёлках: першая ў Віцебскай вобласці даільная зала, замежная тэхніка, сучасная паліклініка з найноўшым медыцынскім абсталяваннем, дзіцячы сад з басейнам і іншае. Сюды ехалі розныя дэлегацыі, і не толькі па вопыт, але і каб проста пагутарыць са старшынёй, параіцца з ім.
У 1988 годзе за выдатныя дасягненні ў вытворчасці сельскагаспадарчай прадукцыі Алегу Валодзьку было прысвоена званне Героя Сацыялістычнай Працы з уручэннем ордэна Леніна і залатога медаля «Серп і Молат». Але гэта не зрабіла яго ганарлівым. Ён па-ранейшаму заставаўся простым і адкрытым. На той момант Алегу Валодзьку было 42 гады — узрост росквіту сіл і таленту. Акрамя таго, ён быў удастоены звання «Заслужаны работнік сельскай гаспадаркі БССР», выбіраўся дэпутатам абласнога і раённага Саветаў дэпутатаў.
Калі ў яго пыталіся пра сакрэт поспеху, ён паўтараў: галоўнае — гэта вытворчасць і людзі. Для яго галоўнымі былі не ордэны і высокія трыбуны. Сэрца старшыні заўсёды балела за простых рабочых. Ён лічыў, што чалавек на зямлі павінен жыць у камфорце і прыгажосці. Дзякуючы намаганням старшыні вёска змянілася да непазнавальнасці: будавалася сучаснае жыллё, добраўпарадкоўваліся вуліцы. Валодзька ўмеў разгледзець талент у маладых кадрах, запрашаў у вёску настаўнікаў, мастакоў і майстроў, забяспечваючы іх жыллём. Сімвалам яго шырокай душы і смелых мар стала стварэнне ўласнага калгаснага аэраклуба. Гэта сапраўды ўнікальная з’ява для вёскі!
Нават выйшаўшы на заслужаны адпачынак, Алег Адольфавіч не заставаўся ў баку ад грамадскага жыцця. Свае думкі, вопыт і бязмежную любоў да Айчыны ён пакінуў наступным пакаленням у сваіх кнігах «Сын земли и неба», «Жизнь как мгновение» і «Кардиограмма большого сердца».
Жывуць памяць і традыцыі
На жаль, час няўмольны: легендарнага старшыні не стала 28 сакавіка 2019 года. Памяць пра Алега Валодзьку жыве ў палях, якія дагэтуль даюць ураджай, у людзях, якіх ён выхаваў, і ў той добрай славе, якую ён стварыў сваёй гаспадарцы. У ААТ «Навасёлкі-Лучай» на чале з дырэктарам Юрыем Шымчыкам беражліва захоўваюць і развіваюць традыцыі, закладзеныя былым старшынёй.
З нагоды 80-гадовага юбілею Алега Адольфавіча нашчадкі з гонарам і ўдзячнасцю схіляюць галовы перад памяццю пра яго. Жыццёвы шлях гэтага выдатнага чалавека — найлепшы прыклад таго, як трэба любіць сваю малую радзіму і працаваць на карысць сваіх землякоў.
Чалавек з вялікай літары
Успамінамі пра Алега Валодзьку падзяліліся тыя, хто яго ведаў і хто разам з ім працаваў.
Сяргей Чэпік, старшыня райвыканкама:
— Сёмы год няма побач з намі Алега Адольфавіча. Ён адыграў сур’ёзную ролю ў маім лёсе. Усё, чаго я дасягнуў у сваім жыцці, адбылося дзякуючы, у тым ліку, дапамозе Алега Валодзькі. З ім можна было размаўляць на любыя тэмы: пачынаючы ад сельскай гаспадаркі і заканчваючы самалётамі. Падтрымку Алега Адольфавіча я асабліва адчуў пасля таго, як страціў бацьку.
На працягу 41 года Алег Валодзька кіраваў калгасам. Шмат зрабіў для гаспадаркі і людзей. Званне Героя Сацыялістычнай Працы не даюць проста так. Ён заслужыў гэта сваёй шчырай працай. Калі быў на заслужаным адпачынку, пастаянна цікавіўся справамі ў раёне. Мы — іншае пакаленне, але пра такіх людзей, як Алег Адольфавіч, не маем права забываць. Асабіста я ў дзень смерці і ў дзень нараджэння гэтага вялікага чалавека заўсёды наведваюся на яго магілу ў Старчунах, каб пакласці кветкі, у думках падзякаваць за тое, што ён зрабіў не толькі для мяне, Пастаўшчыны, але і для краіны.
Сяргей Каралёнак, ветэран працы:
— Калі наш «Гігант» далучылі да калгаса імя Суворава, я працаваў на трактары на ферме. Алег Адольфавіч з самага ранку прыязджаў праверыць, як ідуць справы. Ён кіраваў гаспадаркай не ва ўтульным кабінеце. Часта спыняў машыну на ўскраіне поля і пешшу ішоў па раллі. Калі заўважаў агрэхі ў рабоце — рабіў заўвагі.
Пазней я стаў камбайнерам, і старшыня падчас жніва нярэдка бываў побач з намі да позняй ночы. Адольфавіч навучыў нас цаніць зямлю і верыць у свае сілы. Ён быў адкрытым, сумленным і прамым, заўсёды трымаў сваё слова. Неяк пацікавіўся ў мяне, чаму я без настрою. Я расказаў, што доўгі час ў доме няма вады, бо зламалася помпа на воданапорнай вежы. На другі ж дзень няспраўнасць ухілілі. Для Алега Адольфавіча не існавала дробязяў. Ён строга патрабаваў дысцыпліны, але заўсёды стаяў гарой за сваіх людзей. Кожны калгаснік ведаў: калі здарылася бяда ці патрэбна дапамога — ідзі прама да Валодзькі, ён ніколі не адмовіць.
Ганна Вырвіч, парафіянка лучайскага касцёла:
— Кожны, хто праязджае праз наш Лучай, захапляецца велічным касцёлам Святога Тадэвуша, які з’яўляецца сапраўднай жамчужынай Пастаўшчыны. Аднак гэтай прыгажосці магло б і не быць. Храм закрылі ў 1948 годзе, ператварыўшы яго ў звычайны склад. Здавалася, велічны палац духу асуджаны на павольную смерць. Мала таго, што разбураўся сам будынак, рабавалі і тое, што ў ім знаходзілася: прадалі вялікі звон, іншыя рэчы. Усё змянілася, калі наш калгас «Гігант» у 1985 годзе далучылі да калгаса імя Суворава. Алег Адольфавіч праявіў незвычайную па тых часах смеласць і грамадзянскую пазіцыю. Нягледзячы на жорсткі ідэалагічны ціск і атэістычную палітыку савецкай дзяржавы, ён па ўласнай ініцыятыве пачаў маштабную рэстаўрацыю касцёла, здолеў пераканаць кіраўніцтва розных узроўняў, што будынак трэба ратаваць як каштоўную гісторыка-культурную спадчыну.
Афіцыйна гэта рабілася пад выглядам стварэння канцэртнай залы арганнай музыкі. Дзякуючы гаспадарчаму падыходу старшыні ў касцёле захаваліся ўнікальныя фрэскі, алтар і старадаўні арган, што дазволіла ў 1991 годзе вярнуць святыню вернікам.
А якой разбітай была дарога да лучайскіх могілак! У апошні шлях нябожчыка везлі на кані, бо машына не магла праехаць. А Алег Адольфавіч паклаў асфальт, вучыў культуры добраўпарадкавання гэтага святога месца.
Анна Анішкевіч



